ÇOCUKLUK ÇAĞI OMURGA GELİŞİM BOZUKLUKLARI VE OKUL ÇANTASININ ROLÜUzm. Dr. N.İrfan Ünver Oluşturuldu: 2016-08-31 14:07:45
Görüntü Sayısı: 3139

ÇOCUKLUK ÇAĞI OMURGA GELİŞİM BOZUKLUKLARI VE OKUL ÇANTASININ ROLÜ

Bel ağrısı okul çağı ve genç yaş grubunda giderek büyüyen bir problemdir. Sık görülen bu sorunun en önemli özelliği çocuklarda kronik seyretmesidir. Bu yaş gruplarında omurga yapısının her yıl değişmesi ve gelişmesi nedeniyle koruyucu tedbirler erişkin yaş grubuna göre daha faza önem kazanmaktadır.

ÇOCUKLUK ÇAĞI OMURGA GELİŞİM BOZUKLUKLARI VE OKUL ÇANTASININ ROLÜ

Okul çağı çocuklarında yapılan araştırmalar sonucunda; bu öğrencilerin en fazla zorlandıkları aktivitelerin %65 oranında okul çantası taşımak, %53 oranında derste oturmak zorunda kalmak, iki saatten fazla bilgisayarla uğraşmak ve %50 oranında sportif aktiviteler esnasında oluşan travmalar olduğu gösterilmiştir.

Çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkan bel ağrılarının risk faktörlerini şöyle sıralayabilriz.

  • Genetik eğilim; Genetik eğilim bel ağrısı için uzun bir süredir bilinen bir risk faktörüdür. Bu genetik eğilim bel ağrıları açısından erişkinlerde de bir risk faktörü olmaya devam etmektedir. Genetik bilim dalındaki gözlenen yoğun çalışmalar ileri tarihlerde bu ve bunun gibi birçok sağlıkla ilgili risk faktörlerine çözüm getireceğini ümit etmekteyiz.
  • Ağır taşıma; Omurganın tekrarlayan statik yüklenmesi sadece erişkinlerde değil aynı zamanda çocuklarda da bel ağrısı için bir risk faktörü oluşturmaktadır. Sırt çantası okul çağında çocuklarda omurgaya en çok yük bindiren ağırlık türüdür. Ağır sırt çantası okul çocuklarının gelişmekte olan eklem kas ve ligaman yapılarında zorlanmalara neden olarak belde kas gerginliği mekanizmasını tetikleyebilir ve ileride ciddi bel ağrılarına neden olabilecek patolojilere yol açabilir. Bu nedenle çocukların taşıdıkları sırt çantalarının ağırlıklarının hesaplaması ve gereğinden fazla yüklenmemesi önem kazanmaktadır.
  • Psikolojik sebepler: Psikososyal sebebler bu yaş grubunda sıklıkla bel ağrısı nedenleri arasında yer alır. Okul içi ve okul dışı etkenler sonucu belirlemektedir. Okul içi nedenler ülkenin eğitim politikası da dahil olmak üzere yöneticilerin, öğretmenlerin ve okul arkadaşlarının tutumları ve çocuğun bu sosyal çevreye verdiği yanıt olarak özetlenebilir. Okul dışı en büyük etken ailenin çocuklarına eğitimleri açısından yaklaşımıdır.
  • Cinsiyet: Omurga ağrılarında kız çocukları erkek çocuklara göre daha fazla risk faktörü taşımaktadır.
  • Vücut yapısı: Omurga ve bel ağrısına yatkınlık açısından vücut yapısı önem taşımaktadır. Taşınan ağırlık ve taşıma süresi arttıkça bu ağrı risk faktörlerini tetiklemektedir. Şişmanlık omurga ve bel ağrılarının başlangıcı için minor bir risk faktörü olarak kabul edilirken, ağrının kronikleşmesinde önemli bir risk faktörü olduğu kabul edilmektedir.
  • Egzersiz: Ergersiz yapmak uygun şartlarda her yaş ve cins grubuna omurga ağrılarını engellemek için önerilmektedir. Boyun, omuz, sırt, bel, kalça vs egzersizleri kas güçlerinin dengede ve günlük yaşam için yeterli güçte tutulmasında önemli rol oynadıkları için bu ağrıların önlenmesi ve kronikleşmesinin önlenmesinde çok önem taşımaktadır. Özellikle okul çocuklarında ebeveynlerin çocuklarını egzersiz yapmak için uyarmaları, çocuklarda omurga ve genel sağlık açısından önemlidir. Omurga ağrıları olan çocuklarda uygun egzersizler omurga ağrı şiddetini önemli ölçüde azaltmaktadır.

Çeşitli okul çantası tipi mevcut olmasına rağmen genelde okul çocukları tarafından sırt çantası tercih edilmekte ve bunlarında bir kısmı yanlış taşıma şekli nedeniyle bel ağrısına yatkınlığı artırmaktadır. 12-18 yaş arasında ki farklı sınıflarda 2075 lise öğrencisi üzerinde yapılan çalışmada; Öğrencilerin %94’ünün okul çantası olarak sırt çantasını tercih ettikleri, bunlardan %72’sinin çantayı her iki omuz üzerinde tek taraflı olarak taşıdıkları ve çantanın en çok kuyruk sokumu ve kalça bölgelerinden destek alarak taşındığı belirlenmiştir. Son zamanlarda satışa çıkan tekerlekli çantaların ise çok düşük oranda tercih edildiği gözlenmektedir. Taşınan çantanın ağır olması ile bel ağrısı arasında direkt bir ilişki olmamasına rağmen çantanın açtığı yorgunluk ve çantanın taşıma süresinin uzaması bel ağrısının ortaya çıkmasını kolaylaştırabilmektedir. Hatta bel ağrısı sıklığını arttırabilmektedir. Bir başka çalışmada da; öğrencilerin taşıdıkları sırt çantalarının ortalama ağırlıklarının 6,8 kg olduğu ve bu ağırlığın vücut ağırlıklarına oranı %17 olarak bulunmuştur. Ayrıca araştırmacılar öğrencilerin yaklaşık %25’inin çantalarının ağırlıklarının vücut ağırlığının %20’sinden fazla olduğunu belirlemişlerdir. Öğrencilerin %30’unun sırt çantalarının en azından haftada bir gün vücut ağırlığının %35’inden daha ağır olduğu tespit edilmiştir. Başka bir tesbitte: Sınıf büyüdükçe çanta ağırlığının da büyüdüğüdür.

Yapılan araştırmalardan çıkan bir başka sonuçta tekerlekli çantaların kullanım oranının %3.5 civarında olduğu ve çoğunlukla kız öğrenciler tarafından tercih edildiğidir.

ÖNERİLER:

  • Sırt çantaları kesinlikle uzun süreli taşınmamalıdır. Bu süre mecbur kalınmadıkça 20 dakikayı geçmemelidir.
  • Sırt çantaları ve içindeki ağırlıklıklar toplamı, taşıyanın vücut ağırlığının %15’inden az olması sağlanmalıdır.
  • Uzun süreli ve/veya ağır çanta kullanımının mecburi olduğu hallerde tekerlekli çantalar tercih edilmelidir.
  • Sırt çantaları, iki geniş ve destekli omuz omuz askısı ve bel kemeri bulunan hafif çantalar (ortopedik-ergonomik) olmalıdır.
  • Sırt çantaları her iki omuzdan asılarak, düz olarak taşınmalı ve bel kemeri gibi ağırlık dengeleyici ekipmanlar kesinlikle kullanılmalıdır.

Bu yazı Uzm. Dr. N.İrfan Ünver tarafından yazıldı ve 3139 kere izlendi.


Yorumlar

Yükleniyor...


İlgili Makaleler